BREAKING NEWS
Search

එවරස්ට් කන්ද මිටරයකින් පමණ උස යයි.

481

ලෝකයේ උසම කන්ද එවරස්ට් කන්ද කලින් නිල වශයෙන් ගණනය කළ ප්‍රමාණයට වඩා මීටර් 0.86 ක් ඉහළ බව නේපාලය සහ චීනය එක්ව නිවේදනය කර තිබේ.
හිම කැප් එක ඉහළින් එකතු කළ යුතුද යන්න පිළිබඳව මේ දක්වා රටවල් එකිනෙකට වෙනස් විය. නව උස මීටර් 8,848.86 (අඩි 29,032) කි.
මීට පෙර චීනයේ මීටර 8,844.43 ක නිල මිනුම නිසා කන්ද නේපාලයට වඩා මීටර් හතරක් පමණ අඩු විය.
එවරස්ට් චීනය සහ නේපාලය අතර මායිමේ පිහිටා ඇති අතර කඳු නගින්නන් දෙපසින් එය තරණය කරති.
නේපාලයේ විදේශ අමාත්‍යාංශයේ සහ සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ නිලධාරීන් පැවසුවේ දෙරටේ මිනින්දෝරුවන් නව උසකට එකඟ වීමට සම්බන්ධීකරණය කර ඇති බවයි.
චීන ජනාධිපති ෂී ජින් පිං පසුගිය වසරේ නේපාල අගනුවර වන කත්මණ්ඩු නුවර සංචාරයේදී පෘථිවියේ උසම ස්ථානය මැනීම සඳහා ඒකාබද්ධව නිවේදනය කිරීමේ ගිවිසුම ඇති කර ගන්නා ලදී.

නිල උස වෙනස් වන්නේ ඇයි?

චීන බලධාරීන් පවසා ඇත්තේ මීට පෙර එවරස්ට් කන්ද එහි පාෂාණ උස දක්වා මැනිය යුතු බවයි.චීන මිනින්දෝරුවන් 2005 දී කන්ද මැනීමෙන් පසුව ඔවුන්ගේ සංඛ්‍යාව ගණනය කර ඇත.
නේපාලයේ රජයේ නිලධාරීන් 2012 දී බීබීසීයට කියා සිටියේ චීන උස පිළිගැනීමට චීනයෙන් බලපෑම් එල්ල වී ඇති බවත්, එබැවින් “එක් වරක් සහ සියල්ලටම වාර්තාව නිවැරදි කිරීමට” නව මිනුමකට යාමට ඔවුන් තීරණය කර ඇති බවත්ය.

එවරස්ට් කන්ද සඳහා නේපාලය භාවිතා කළ මීටර් 8,848 උස 1954 දී ඉන්දියානු සමීක්ෂණ ආයතනය විසින් තීරණය කරන ලද නමුත් පළමු වරට රට සමුළුව මැනීම සිදු කර ඇත.
නේපාලයේ ඉඩම් මිනින්දෝරුවන් සිව්දෙනෙක් සමුළුවට යාමට පෙර වසර දෙකක පුහුණුවක් මෙම මෙහෙයුම සඳහා වැය කළහ

පසුගිය වසරේ උස මැනීමේ උපකරණ ස්ථාපනය කිරීම සඳහා සමුළුවේ සිටියදී නේපාලයේ ප්‍රධාන මිනින්දෝරු කිම්ලාල් ගෞතම්ට හිම කැට හේතුවෙන් ඇඟිල්ල අහිමි විය.

“සමුළුවේ යෙදෙන අයට, ඉහළම කඳු මුදුන පරිමාණය කිරීම විශාල ජයග්‍රහණයක්. අපට එය ආරම්භය පමණයි“
“අතීතයේ එවරස්ට්හි කළ සමීක්ෂණ මෙන් නොව, දිවා කාලයේ හිරු එළිය නිසා සිදුවිය හැකි දෝෂ අවම කිරීම සඳහා අපි 03:00 තෝරා ගත්තෙමු.“

උස ගැන ප්‍රශ්න කර ඇත්තේ ඇයි?

සමහර භූ විද්යාඥයින් යෝජනා කර ඇත්තේ 2015 දී ඇති වූ විශාල භූමිකම්පාවක් එවරස්ට් කන්දෙහි උසට බලපා ඇති බවයි. රික්ටර් මාපකයේ 7.8 ක භූමිකම්පාවෙන් නේපාලයේ 9,000 කට ආසන්න පිරිසක් මිය ගිය අතර, හිම කුණාටුවක් හේතුවෙන් කඳවුරේ කඳවුරේ කොටස් වළලනු ලැබීය. කඳු නගින්නන් 18 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්විය.

එවරස්ට් කන්ද නැවත මනින ලද්දේ කෙසේද?

කඳුකරයේ උස මනිනු ලබන්නේ මධ්‍යන්‍ය මුහුදු මට්ටම පදනම් කරගෙන ය. ඒ නිසා පතුලේ ඇති තැනට වඩා ඉහළින් ඇති තැන වැඩ කිරීම අඩුයි.

නේපාලය බෙංගාල බොක්ක සිය මුහුදු මට්ටම ලෙස භාවිතා කළ නමුත් ඉන්දියාව මේ වන විටත් එවරස්ට් නුවරට ආසන්නව ඉන්දියා-නේපාල දේශ සීමාවට ආසන්නව පිහිටි බොක්කෙන් සමීක්ෂණයක් කර ඇති අතර නේපාල මිනින්දෝරුවන්ට එම ස්ථානයේ උස ලබා දීමට හැකි විය.

එතැන් සිට නේපාලය එවරස්ට් තරණය කළ හැකි ස්ථානය දක්වා කිලෝමීටර් 250 ක් (සැතපුම් 155 ක්) දුරින් දෘශ්‍ය රේඛා ජාලයක් ගොඩනඟා එය මැනිය හැකි හා එකට එකතු කළ හැකි ලක්ෂ්‍ය දාමයක් නිර්මාණය කළේය.

චීන මිනින්දෝරුවන්, රජය විසින් මෙහෙයවනු ලබන චයිනා ඩේලි පුවත්පතට අනුව, නැගෙනහිර පළාතේ ෂැන්ඩොං හි කහ මුහුද ඔවුන්ගේ මුහුදු මට්ටමේ පදනම ලෙස භාවිතා කළහ.